Inclusie binnen techniekonderwijs
Binnen de subsidieregeling Sterk Techniekonderwijs 2025-2028 wordt aandacht gevraagd voor drie maatschappelijke thema’s: het aantrekken en ontwikkelen van technisch schoolpersoneel, het tegengaan van genderstereotyperingen en bevorderen van inclusie in de techniek, en het ontwikkelen en toepassen van technologie in het kader van duurzaamheid. Om de regio’s meer ondersteuning en invulling te geven op het tweede genoemde thema, biedt deze pagina inspiratie en handvatten om genderstereotyperingen tegen te gaan en inclusie in de techniek te bevorderen.
Tegengaan van genderstereotypering en bevorderen van inclusie
Voor de definitie kijken we naar de subsidieregeling STO 2025-2028: “Uit onderzoek blijkt dat op jonge leeftijd evenveel meisjes als jongens enthousiast zijn voor de techniek. Echter kiezen veel minder meiden op de middelbare school uiteindelijk voor een techniekprofiel. Ook blijkt dat onder jongeren met een niet-westerse migratieachtergrond meer negatieve vooroordelen over de techniek heersen. Aandacht voor deze doelgroepen, en voor inclusie in de brede zin, is hiermee een belangrijk thema.”
De focus voor inclusie ligt, volgens de subsidieregeling, op het bevorderen van inclusiviteit in de breedste zin van het woord, genderinclusiviteit en specifieke aandacht voor meiden, en jongeren met een niet-westerse migratieachtergrond. Op deze pagina worden de genoemde subthema’s verder uitgediept en vindt u inspirerende praktijkvoorbeelden, onderzoeken en tips.
Inclusie in de brede zin
Inclusie in de brede zin van het woord betekent dat iedere leerling de kans krijgt om zijn of haar talenten te ontwikkelen, ongeacht gender, achtergrond, cultuur of ondersteuningsbehoefte. Dit vraagt om onderwijs waarin geen enkele leerling zich buitengesloten voelt en leerlingen zich welkom voelen in de wereld van techniek.
-
Kennis & Onderzoek
Op de Kennisbank van TechYourFuture zijn verschillende relevante onderzoeken te vinden over inclusie.
-
Handvatten en Tools
Praktijkvoorbeelden
-
Praktijkvoorbeelden
Aantrekkelijk techniekonderwijs voor VSO-leerlingen in Veldhoven
Bevorderen instroom techniek 04 maart 2024 -
STO-Live
STO LIVE: “Onderzoek levert nieuwe ideeën voor LOB”
Beeldvorming en framing 03 april 2023 -
Handreikingen en tools
De Framinggids 2021: Vastgeroest
Beeldvorming en framing 28 februari 2022 -
Praktijkvoorbeelden
Leerlingen uit STO-regio Nijmegen maken kennis met de 7 werelden van techniek
Onderwijs buiten de school 25 november 2021
Genderinclusiviteit
Als we spreken over genderinclusiviteit in het kader van Sterk Techniekonderwijs hanteren wij de definitie van de landelijke organisatie VHTO. Met genderinclusiviteit bedoelen we het bieden van kansengelijkheid voor meiden en vrouwen om in aanraking te komen met de wereld van techniek. Het uitgangspunt hierbij is “Fix the system, not the girls”. Binnen STO is het van belang om techniek meer gender inclusief te maken door interventies op te zetten gericht op individuele meiden, maar ook door een positieve verandering te brengen in de leeromgeving, werkomgeving en de maatschappelijke omgeving van meiden.
-
Kennis & Onderzoek
Wilt u actief aan de slag met het opdoen van nieuwe kennis en inzichten om meer meiden te enthousiasmeren voor techniek? Neem dan deel aan de Leergang van VHTO.
De VHTO Kennisbank biedt inzicht voor als u op zelfstandige wijze kennis op wilt doen.
-
Handvatten & Tools
Met het uitvoeren van een VHTO Gender Scan krijgt u inzicht in hoe uw technische opleiding meer meiden kan aantrekken én hoe de opleiding deze groep kan behouden. Aan de hand van verschillende onderzoeksstappen brengt VHTO genderinclusiviteit op scholen in kaart.
Zelfstandig de regio toetsen? De VHTO-checklist is, in samenwerking met STO, ontwikkeld om op een eenvoudige wijze het activiteitenplan op inclusie en (gender)stereotypering te toetsen.
-
Activiteiten op School
Praktijkvoorbeelden
-
STO-Live
Terugblik STO LIVE: Genderdiversiteit
Bevorderen instroom techniek 03 februari 2025 -
Artikel
Een slimme meid… wordt lasser!
Bevorderen instroom techniek 06 januari 2025 -
Artikel
Belle Dijkstra: BouwVrouw, docent BWI en rolmodel
Bevorderen instroom techniek 25 september 2024 -
Artikel
Designlokaal maakt BWI aantrekkelijk voor meisjes
Bevorderen instroom techniek 03 juli 2023 -
Praktijkvoorbeelden
Moeder/dochterdag bij (opleidings)bedrijf
Onderwijs buiten de school 03 juni 2019
Niet-westerse migratieachtergrond
Wetenschappers en onderzoekers gebruiken verschillende termen om deze jongeren te duiden. Het gesprek over dit thema voeren kent gevoeligheden en kan daarom ingewikkeld zijn. Echter is er wel behoefte aan meer kennis en toepassing op dit thema. STO landelijk volgt de term die wordt gehanteerd in de subsidieregeling: Jongeren met een niet-westerse migratieachtergrond. Binnen deze doelgroep bedoelen we:
- Jongeren die vanwege hun sociaalgeografische achtergrond minder kansen krijgen om zichzelf te ontwikkelen.
- Nieuwkomers binnen de Internationale Schakelklassen (ISK) en nieuwkomers in de klas die vanuit de ISK naar het reguliere vmbo zijn doorgestroomd.
-
Kennis & Onderzoek
Hoewel er al veel literatuur, praktijkvoorbeelden en kennis beschikbaar is rondom meiden in de techniek, is dit beperkter rondom het betrekken van jongeren met een niet-westerse migratieachtergrond. Dit overzicht biedt drie relevante en praktische onderzoeken rondom jongeren met een niet-wester ise migratieachtergrond en het betrekken van deze doelgroep bij techniekonderwijs.
Jongeren met een migratieachtergrond & hun keuze voor techniek
Dit onderzoek is uitgevoerd onder jongeren van verschillende opleidingsniveaus met een migratieachtergrond die voor de techniek hebben gekozen. Door middel van interviews met deze jongeren worden de uitdagingen en kansen geschetst rondom het aantrekken en instromen van jongeren met een niet-westerse migratieachtergrond in technische opleidingen. De kansen en uitdagingen van het onderzoek zijn beknopt samengevat in de factsheet.Uitstroom van jongeren met een achtergrond buiten Europa uit mbo-techniek: interventies gericht op behoud
Dit is een praktisch onderzoek naar de interventies gericht op het behoud van jongeren met een migratieachtergrond in de techniek. Hoewel het onderzoek geschreven is voor het mbo, zijn de bevindingen ook toepasbaar op de context van het vmbo.Interessant aan dit onderzoek is de vergelijking die wordt gemaakt tussen de factoren voor uitval bij meiden in de techniek en de toepasbaarheid hiervan op jongeren met een migratieachtergrond. Het artikel laat zien dat zowel meiden als jongeren met een migratieachtergrond in de techniek te maken hebben met: (1) vooroordelen en discriminatie, (2) het gevoel niet thuis te horen in de techniek, (3) negatieve beeldvorming over hun kwaliteiten, en (4) uitdagingen in de werk-privé balans. De onderliggende oorzaken van deze factoren zijn echter wel anders tussen deze doelgroepen. Dit onderzoek biedt handvatten voor deze onderliggende factoren bij jongeren met een niet-westerse migratieachtergrond.
Onderzoek NRO, doorontwikkeling en impact van Loopbaanoriëntatie en -begeleiding voor jongeren uit gezinnen met en zonder migratieachtergrond in het vmbo en in internationale Schakelklassen (ISK)
Jongeren met een niet-westerse migratieachtergrond hebben vaker moeite met het maken van een studiekeuze. Dit onderzoek geeft inzicht in welke vormen van loopbaanbegeleiding leerlingen met een niet-westerse migratieachtergrond helpen om betere en bewustere studiekeuzes te maken. Volgens dit onderzoek is het cruciaal dat er een focus is op LOB-begeleiding die praktijkgericht, actief en persoonlijk is met betrokkenheid van ouders en aandacht voor de barrières die jongeren met een niet-westers migratieachtergrond ervaren. Hoewel dit onderzoek zich niet specifiek op techniekonderwijs richt, zijn de adviezen en aanbevelingen van dit onderzoek wel toepasbaar op de context van techniekonderwijs.
-
Handvatten & Tools
Op basis van het onderzoek Jongeren met een migratieachtergrond & hun keuze voor techniek biedt deze factsheet zes praktische en toepasbare adviezen om jongeren met een niet-westerse migratieachtergrond te betrekken bij techniekonderwijs.