Van landelijk event naar lokale praktijk: genderinclusiviteit in Almere

Een belangrijk thema in de nieuwe STO-periode is het tegengaan van genderstereotypering en het bevorderen van inclusie in de techniek. Op de landelijke STO-dag op 11 november 2025 gaf VHTO een inspirerende sessie hierover, vol waardevolle inzichten en praktische tips die direct toepasbaar zijn in onze regio. In Almere gebeurt al het nodige op dit vlak, maar er is nog veel ruimte voor groei. Daarom delen we graag de belangrijkste punten uit deze sessie, zodat scholen in Almere hier direct mee aan de slag kunnen.

Wat is genderinclusief onderwijs en waarom is het belangrijk?

Genderinclusief techniekonderwijs betekent dat alle leerlingen, ongeacht hun gender, zich welkom voelen, vertrouwen hebben in hun kunnen en een eerlijke kans krijgen om voor techniek te kiezen. Hiervoor is een leeromgeving nodig waar wordt gebroken met genderstereotyperingen. Bi-culturele meiden moeten daarnaast nog harder hun best doen om hun plek te vinden in techniekonderwijs, omdat ze te maken hebben met aanvullende stereotyperingen.

Recent verscheen er een rapport van DUO (Bron: nos.nl) die dit onderschrijft: Meiden krijgen vaker een te laag schooladvies dan jongens, terwijl ze evengoed scoren op de eindtoets. De intelligentie van meiden wordt minder snel erkend door ouders en docenten.

Genderinclusiviteit is niet alleen belangrijk om de instroom naar techniekonderwijs te vergroten en techniekonderwijs toegankelijk te maken voor iedereen. Een gebrek aan diversiteit in de technische sector leidt ook tot problemen voor bedrijven en de maatschappij (Bron: mensenrechten.nl). Met slechts twee van de tien mensen die in techniek werken als vrouw, ligt er een grote kans om talent beter te benutten.

Verander de omgeving, niet de meiden

Afbeelding: VHTO

VHTO is het landelijke expertisebureau met expertise op dit gebied. Zij bieden STO-regio’s kennis, onderzoek, begeleiding en praktische tools. Hun boodschap is helder: de omgeving moet veranderen, niet de meiden.

Op scholen valt er veel winst te behalen. Slechts 14% van de meiden koos in 2023-2024 een technisch profiel. Vaak zijn het eenvoudige aanpassingen in de les, taalgebruik of de manier waarop leerlingen worden aangesproken die al een groot verschil maken.

Drie thema’s om aan te werken

VHTO deelde in hun sessie op de landelijkse STO –dag drie thema’s die bijdragen aan genderinclusief techniekonderwijs. Idealiter ga je als school met alle drie aan de slag, maar ook als je begint met één thema, zet je al een belangrijke stap.

Afbeelding: VHTO

Self-efficacy: vertrouwen in eigen kunnen

Niet elke leerling heeft vertrouwen in hun eigen kunnen. Meiden hebben bijvoorbeeld meer angst voor wiskunde dan jongens. Ze moeten erop kunnen vertrouwen dat ze iets technisch kunnen. Docenten spelen hierin een cruciale rol. Door meiden te complimenteren als iets lukt en successen te vieren, bouw je aan dat vertrouwen.

Een onderzoek van VHTO uit 2023 laat zien dat meiden in het voortgezet onderwijs met een voldoende voor wiskunde minder vaak kiezen voor een technisch profiel dan jongens met een vergelijkbaar cijfer. Dit verschil heeft dus niets te maken met de prestatie, maar hangt samen met beeldvorming en begeleiding.

Uit een ander, fictief leerlingonderzoek van VHTO blijkt dat een leerling met een jongensnaam bijna twee keer zo vaak een positief advies krijgt voor een technisch profiel als dezelfde leerling met een meisjesnaam. Dit wijst op de rol van onbewuste vooroordelen in profieladviezen door mentoren. (Bron: vhto.nl)

Sense of belonging: je thuisvoelen in de les

Meiden zijn in de minderheid in opleidingen met technische profielen. Dit kan ervoor zorgen dat ze zich minder thuisvoelen en dat is cruciaal voor hun welzijn, motivatie en prestaties. Ook wordt de prestatiedruk vergroot, om de negatieve vooroordelen over vrouwen in techniek niet te bevestigen. Ze hebben het gevoel nog beter hun best te moeten doen om aansluiting te vinden bij de rest van de klas.

Genderstereotypen doorbreken

Vanaf 6 jaar gaan kinderen in genderstereotypen geloven, bijvoorbeeld dat techniek alleen voor jongens is. Dit heeft negatieve invloed hun interesse voor techniek. De keuze om toch voor techniek te kiezen wordt bepaald door de verwachting op succes (lukt het mij?) en de waarde die aan een beroep wordt toegekend (is het iets voor mij?). Uit onderzoek blijkt dat ouders en docenten hierin enorm veel invloed hebben, zelfs meer dan vrienden en vriendinnen.

De slides van de presentatie kun je bekijken op de website sterktechniekonderwijs.nl (PDF).

Concrete acties die je kunt doen:

Train docenten, mentoren en decanen in het herkennen van onbewuste vooroordelen.
Vertel dat het aantal meiden in techniek toeneemt, in plaats van te bevestigen dat er nog steeds te weinig meiden voor techniek kiezen.
Vergelijk een leerling met haar eigen ontwikkeling en groei, in plaats haar ontwikkeling te vergelijken met de jongens in de klas.
Organiseer gastlessen met een vrouwelijk rolmodel en bevestig hiermee dat zij het ook kunnen leren.

Meedoen aan Girls Day

Een van de initiatieven waar je als school op kunt aanhaken is Girls Day. Een landelijk evenement waar bedrijven hun deuren openen, zodat meiden kennis kunnen maken met beroepen in techniek en IT. Een derde van de deelnemende meiden zegt na afloop meer interesse te hebben in een technische opleiding. (Bron: vhto.nl)

De volgende editie is op dinsdag 14 april 2026. Je kunt je nog tot 20 februari hiervoor aanmelden als school.

In Almere doet onder andere MBO College Almere komende editie voor de 5e keer mee. Inge Zoeter is op haar school de organisator: “We vinden het belangrijk om meisjes kennis te laten maken met techniek, deze dag is een mooie manier daarvoor. De eerste twee jaar hadden we 30 meisjes per jaar, de afgelopen twee jaar circa 100 meisjes. Het is mooi het enthousiasme te zien groeien.”

Ook op het primair onderwijs doen er scholen mee. Zo gingen afgelopen editie meisjes uit groep 6, 7 en 8 van de Shri Ganesha School op bezoek bij SAS Almere. Tijdens dit bezoek leerden de leerlingen over het belang van bijen voor onze natuur en maakten ze kennis met kunstmatige intelligentie (AI). Ze ontdekten hoe technologie en natuur hand in hand gaan en hoe AI een rol speelt in het begrijpen en beschermen van onze omgeving.

De organisatie achter Girls Day zorgt voor een match tussen de bedrijven en scholen. Er zijn lesbrieven en handige toolkits voor de praktische organisatie, om het je makkelijk te maken.

Meer weten?

Wil je meer weten over genderinclusiviteit? Kijk de webinar terug van STO-Live over genderdiversiteit voor meer verdieping op dit onderwerp. Download de checklist van VHTO, vol praktische tips, bronnen en achtergrondinformatie voor scholen. Of bekijk de factsheet van VHTO over welke hordes meiden tegenkomen.

Wil je aan de slag, maar weet je niet goed waar je moet beginnen? Sinds kort kun je sparren met experts van VHTO tijdens het online adviespunt, elke dinsdag van 15.00 tot 16.00 uur. Gebruik deze Teams-link om in te bellen.